Urolithin A: cấu trúc, nguồn gốc và tác dụng

Bài viết này nói về:

• Nguồn gốc
• Cấu trúc
• Tác dụng dược lý
• Ứng dụng

Urolithin A, một hợp chất tự nhiên có nguồn gốc từ thực phẩm, đã nhanh chóng trở thành nguyên liệu nổi bật trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe chủ động nhằm tăng cường sức khỏe và hiệu suất hoạt động cơ bắp.

Nguồn gốc

Trong tự nhiên, Urolithin A được tổng hợp sinh học bởi hệ vi sinh vật đường ruột từ ellagitannin. Nó là một loại hợp chất được gọi là urolithin, có trong quả lựu và một số loại trái cây và hạt khác như dâu tây, hạt óc chó và đậu phộng. Ellagitannin đóng vai trò là tiền chất của urolithin và trải qua quá trình chuyển hóa vi khuẩn trong đường tiêu hóa để tạo ra Urolithin A

• Lựu, óc chó và hạnh nhân nổi bật là nguồn thực phẩm chính và giàu Urolithin A nhất. Vỏ và hạt lựu chứa nhiều hợp chất polyphenol, bao gồm Urolithin A được hình thành thông qua quá trình chuyển hóa bởi hệ vi sinh vật đường ruột.
• Quả óc chó cũng được coi là nguồn cung cấp Urolithin A trong chế độ ăn uống, vì nó giàu các hợp chất polyphenol và anthocyanin có thể tương tác với hệ vi sinh vật đường ruột trong quá trình tiêu hóa và có khả năng tạo ra Urolithin A.
• Hạnh nhân là một nguồn cung cấp Urolithin A tiềm năng khác trong chế độ ăn uống. Nó chứa các hợp chất polyphenol, đặc biệt là flavonoid và anthocyanin, có thể được chuyển đổi thành Urolithin A khi tương tác với hệ vi sinh vật đường ruột.
• Quả việt quất, được biết đến với hàm lượng chất chống oxy hóa phong phú, bao gồm nhiều hợp chất polyphenol, cũng có thể bao gồm Urolithin A.Tuy nhiên các nghiên cứu hợp chất này trong quả việt quất còn hạn chế.

Cấu trúc và chuyển hóa

Urolithin A là một hợp chất thuộc nhóm coumarin và urolithin, nguồn gốc từ ellagitannin, có công thức phân tử là C13H804. Urolithin A là một chất chuyển hóa của axit ellagic. Hợp chất này đã được chứng minh là có khả năng kích thích quá trình tự thực của ty thể (mitophagy) và thúc đẩy sức khỏe cơ bắp và nâng cao hiệu suất thể thao.

Việc sản xuất Urolithin A cơ thể phần lớn phụ thuộc vào hoạt động trao đổi chất của hệ vi sinh vật đường ruột với nhóm thực phẩm giàu tiền chất urolithin a như ellagitannin, polyphenol, tanin và anthocyanin.  Trong quá trình tiêu hóa, một số hợp chất này trải qua các phản ứng enzym và chuyển hóa được xúc tác bởi enzym vi khuẩn, dẫn đến sản xuất Urolithin A.

Sau khi được vi khuẩn đại tràng sản xuất, urolithin a được hấp thu vào tuần hoàn và vận chuyển đến các mô và tế bào.

Tác dụng dược lý của urolithin A

Tái tạo ty thể

Các nghiên cứu đã làm sáng tỏ khả năng Urolithin A trong việc tăng cường quá trình tự thực bào ty thể bằng cách kích hoạt biểu hiện của glutathione S-transferase (GST). GST là các enzyme giải độc quan trọng có liên quan mật thiết đến khả năng chống oxy hóa, do đó tăng cường quá trình tự thực bào tế bào và kiểm soát chất lượng ty thể.

Hoạt tính chống oxy hóa

Urolithin A thể hiện hoạt tính chống oxy hóa thông qua nhiều cơ chế:

• trực tiếp loại bỏ các gốc tự do bằng cách bắt giữ và trung hòa các loại oxy phản ứng như gốc peroxy và gốc superoxide, do đó làm giảm căng thẳng oxy hóa tế bào
• Tăng cường hoạt động của các chất chống oxy hóa Glutathione peroxidase và superoxide dismutase, do đó tăng cường khả năng phòng vệ chống oxy hóa của tế bào.
• ức chế hoạt động của các enzyme liên quan đến việc tạo ra các gốc tự do, giảm căng thẳng oxy hóa và bảo vệ tế bào khỏi bị tổn thương.

Điều hòa chu kỳ tế bào

Urolithin A có thể điều hòa chu kỳ tế bào và gây ra apoptosis. Apoptosis là quá trình tự hủy diệt của tế bào một cách có kiểm soát và theo chương trình tự nhiên của cơ thể. Sự rối loạn quá trình apoptosis là nguyên nhân gây ra bệnh ung thư và tự miễn.

Điều hòa chuyển hóa

Urolithin A tham gia vào việc điều hòa nhiều con đường chuyển hóa thúc đẩy quá trình oxy hóa axit béo, cải thiện độ nhạy insulin và giảm tổng hợp và hấp thụ cholesterol.

• Urolithin A có thể kích hoạt con đường tín hiệu AMPK, một yếu tố điều hòa quan trọng của quá trình chuyển hóa năng lượng, thúc đẩy độ nhạy insulin, tân tạo đường máu, tổng hợp chất béo.
•  . Kích hoạt AMPK thúc đẩy quá trình oxy hóa axit béo và độ nhạy insulin đồng thời giảm tổng hợp axit béo và tân tạo glucose.
• Urolithin A có thể điều chỉnh hoạt động một yếu tố quan trọng liên quan đến sự biệt hóa tế bào mỡ, chuyển hóa glucose và chuyển hóa cholesterol, cùng nhiều quá trình khác.

Ứng dụng

Urolithin A hiện nay không chỉ được hấp thụ qua chế độ ăn mà nó còn được cung cấp dưới dạng chất bổ sung viên uống hàng này với mục đích chống oxy hóa, tăng cường năng lượng cho cơ thể. Một trong những lợi ích mạnh mẽ nhất của dòng nguyên liệu urolinthin A đó là khả năng tăng cường sức sức khỏe cơ bắp, tăng hiệu quả hoạt động thể lực cho cơ bắp. Đây cũng là lợi ích sức khỏe được quan tâm và được nghiên cứu rộng rãi nhất với nhóm chất bổ sung urolithin A.

Nguồn: NCBI