Tinh dầu rau mùi được chủ yếu được sản xuất từ nhiều bộ phận khác nhau của cây: lá, thân, rễ, toàn cây, hoa, hạt. Tinh dầu chứa nhiều dầu triglyceride, trong đó có axit petroselinic. Có nhiều phương pháp chiết tinh dầu rau mùi từ hạt được áp dụng hiện nay, bao gồm:
- Chưng cất hơi nước
- Phương pháp chiết Co2 siêu tới hạn
- Ép lạnh
Tinh dầu rau mùi là dòng nguyên liệu tinh dầu tự nhiên, được sản xuất từ hạt rau mùi tây, tên khoa học là Coriandrum sativum L., bằng phương pháp ép lạnh truyền thống, có độ tinh khiết cao, không nhiễm tạp chất hóa học. Tinh dầu rau mùi có mùi đặc trưng, thơm nhẹ, ngọt và ấp áp
Không chỉ tại Việt Nam, tinh dầu Rau mùi được sử dụng trong văn hóa ẩm thực, chế biến món ăn ở nhiều Quốc gia như Ấn Độ, Trung Quốc, Địa Trung Hải, Hàn Quốc… Trong y học dân gian, tinh dầu này cũng được sử dụng để chữa bệnh. Tinh dầu rau mùi có một số đặc tính kháng khuẩn, chống khối u, chống viêm, chống trầm cảm, bảo vệ thần kinh, bảo vệ gan, an thần, giảm đau, chống co thắt, bảo vệ phổi.
Chống oxy hóa
Tinh dầu rau mùi có đặc tính chống oxy hóa mạnh, khả năng thu dọn và loại bỏ gốc tự do chỉ với nồng độ thấp 0.1g/ml. Nó cũng có khả năng ngăn ngừa các phản ứng viêm hệ thống, ức chế các tổn thương do quá trình peroxy hóa lipid gây ra. Tinh dầu rau mùi cũng được sử dụng làm chất bảo quản thực phẩm thay thế các chất bảo quản tổng hợp như BHA, BHT.
Kháng khuẩn
Tinh dầu rau mùi có hoạt tính kháng khuẩn chống lại vi khuẩn, nấm, ký sinh trùng bằng cách ức chế sự phát triển của chúng.
- Một số nghiên cứu ghi nhận tinh dầu thô từ rau mùi có khả năng ức chế một số vi khuẩn Yersinia enterocolitica , Bacillus megaterium , Enterococcus faecalis , Escherichia coli , Klebsiella pneumoniae , Pseudomonas aeruginosa , Salmonella typhimurium , Listeria monocytogenes, Acinetobacter baumannii, Staphylococcus aureus và một số chủng khác.
- Tinh dầu rau mùi cũng có tác dụng diệt nấm, chống lại sự phát triển một số loại nấm gây hư hỏng thực phẩm. Một số nghiên cứu ghi nhận tinh dầu rau mùi có khả năng ức chế một số chủng nấm Candida spp., Aspergillus niger , Penicillium expansum , Monilia sitophila , Penicillium stoloniferum và một số chủng nấm gây hạt cho các loại hạt giống cây trồng khác.
- Tinh dầu rau mùi cũng có tác dụng diệt giun sán, ức chế sự phát triển các ấu trùng sán
Tiểu đường
Nghiên cứu trên động vật ghi nhận, tinh dầu rau mùi có hoạt tính chống lại bệnh tiểu đường trên chuột do streptozotocin gây ra. Kết quả nghiên cứu ghi nhận tinh dầu rau mùi giúp
- Giảm tình trạng kháng insulin, kích thích tái tạo tế bào beta tuyến tụy
- Giảm đường máu
- Ức chế enzyme alphaglucosidase, tăng dung nạp glucose
Mỡ máu
Tinh dầu rau mùi thể hiện đặc tính giảm mỡ máu trên chuột thí nghiệm với chế độ ăn giàu chất béo. Cụ thể tiêu thụ tinh dầu này giúp giảm mức lipid toàn phần (TL), cholesterol toàn phần (TC), triacylglycerol (TAG) và cholesterol lipoprotein mật độ thấp (LDL-C) trong huyết tương. Việc giảm mỡ máu cho thấy đây là nguyên liệu tiềm năng trong điều trị bệnh tim mạch, bệnh mạch vành có liên quan đến mỡ máu cao.
Hỗ trợ tiêu hóa
Rau mùi có hiệu quả chống lại vi khuẩn Helicobacter pylori, điều trị vết loét dạ dày, tá tràng.
Tinh dầu rau mùi có thể giảm tình trạng viêm loét dạ dày nhờ khả nănh:
- Ức chế sản xuất các chất trung gian gây viêm
- Tăng sản xuất chất nhầy, giúp chữa lành các tổn thương dạ dày
Bảo vệ gan
Tinh dầu rau mùi có chứa nhiều thành phần chống oxy hóa α-pinene, camphor, geraniol, geranyl acetate, γ-terpinene, linalool và p –cymene… có thể chống lại các gốc tự do, giảm sản xuất cytokine trong tình trạng viêm liên quan đến tổn thương gan.
Nghiên cứu trên động vật cũng ghi nhận tinh dầu rau mùi có khả năng làm giảm men gan AST và ALT trong máu, thể hiện tính năng bảo vệ tế bào gan. Hợp chất linalool trong tinh dầu rau mùi được coi là thành phần ngăn chặn tình trạng tổn thương gan do hóa chất CCl4 gây nên trên chuột.
Chống lão hóa
Tinh dầu rau mùi còn giúp chống lão hóa: thúc đẩu quá trình lành da, là chất tự nhiên thay thế các kem chống nắng, chống lại tia UV, bảo vệ da.
Người ta quan sát thấy rằng tinh dầu rau mùi cho thấy hoạt động ức chế collagenase, elastase, hyaluronidase và tyrosinase cao nhất. Hơn nữa, linalool có trong dầu rau mùi thể hiện tác dụng chống oxy hóa, ngăn ngừa sự hình thành ROS do tiếp xúc với tia UV trên da.
Một số tác dụng khác của tinh dầu rau mùi
Tinh dầu rau mùi, một nguồn giàu linalool, đã cho thấy các đặc tính:
- An thần và chống co giật
- Chống lo âu và chống trầm cảm
- Giảm đau, giãn cơ
- Giảm lo âu, căng thẳng
