Calamus oil

Tinh dầu thủy xương bồ (hay còn gọi là tinh dầu calamus, calamus oil) chiếm khoảng 1.5-3.5% hàm lượng trong dược liệu, chứa nhiều hoạt chất dễ bay hơi

Trong y học cổ truyền, calamus có một số tác dụng như sau:

• Chống viêm: thân rễ thủy xương bồ có đặc tính chống viêm nhờ các thành phần hoạt chất có tác dụng kháng khuẩn mạnh. Chúng được sử dụng để điều trị chứng viêm đường hô hấp, giảm đau khớp và một số bệnh ngoài da.
• Chống co thắt: Thân rễ cây thủy xương bồ có tác dụng làm giãn cơ trơn, giúp giảm co thắt dạ dày hiệu quả. Chúng có mặt trong một số bài thuốc chữa đau bụng, chuột rút, co thắt dạ dày, rối loạn tiêu hóa, giảm cảm giác khó chịu liên quan đến đường tiêu hóa.
• Tác dụng sát khuẩn, chữa lành vết thương: Thủy xương có có đặc tính chống viêm kháng khuẩn với nhiều loại vi khuẩn nhạy cảm. Nó được sử dụng giúp chữa lành vết thương và điều trị nhiễm trùng khoang miệng.
• Thủy xương bồ có tác dụng tăng cường miễn dịch, cải thiện tâm trạng và giảm mệt mỏi.

Asaron có trong tinh dầu tự nhiên của một số cây thuộc chi xương bồ bao gồm thạch xương bồ và thủy xương bồ. Trong đó thạch xương bồ có chứa từ 0.5-0.8% tinh dầu chủ yếu thành phần asaron, còn thủy xương bồ có chứa 1.5-3.5 % tinh dầu và hợp chất asaron chiếm khoảng 86%.

Thành phần beta-asaron, được công bố gần đây có khả năng gây tổn thương thận, run và co giật. Chúng cũng gây nên các phản ứng mạnh mẽ đường tiêu hóa như buồn nôn, nôn. Nghiên cứu trên chuột cho thấy beta-asaron có độc tính trung bình, mức độ độc tăng lên theo hàm lượng beta-asaron chứa trong đó. Nó cũng gây tác dụng bất lợi trên tim, gan và hệ thần kinh trung ương.

Đặc biệt một nghiên cứu trên động vật kéo dài 2 năm ghi nhận nguy cơ gây đột biến gen, gây ung thư trên động vật tiêu thụ xương bồ trong thời gian dài: chuột có bổ sung vào chế độ ăn tinh dầu xương bồ với các liều 500; 1000; 2500 và 5000 ppm cho thấy có sự ức chế tăng trưởng và xuất hiện u tá tràng ác tính ở chuột sau khi sử dụng 59 tuần với tất cả các liều sử dụng và không ghi nhận u ở nhóm chuột đối chứng không sử dụng tinh dầu xương bồ có chứa beta-asaron.

Chính những báo cáo được ghi nhận nên một số quốc gia đã có những văn bản kêu gọi thận trọng sử dụng dược liệu này qua đường uống hoặc sử dụng những chế phẩm thay thế không có beta-asaron.

Hoa kỳ: FDA cấm sử dụng các chế phẩm có chứa xương bồ (tinh dầu, dịch chiết) với vai trò là chất phụ gia thực phẩm và thuốc.

Tại châu Âu, xương bồ nằm trong danh sách các loại gia vị tự nhiên. Tuy nhiên năm 2002-2003 đã bổ sung quy định giới hạn hàm lượng beta-asaron trong thực phẩm, đồ uống có cồn và các sản phẩm thuốc dược liệu là 115 mcg/ngày, tức là khoảng 2 mcg/kg cân nặng/ngày và tiếp tục theo dõi để đánh giá lợi ích / nguy cơ của chúng.

Tại Việt Nam, năm 2012 cục dược tạm thời dừng cấp số mới và cấp lại cho các chế phẩm có chứa thành phần xương bồ để xem xét hàm lượng beta-asaron trong ngưỡng an toàn.

Hiện tại tinh dầu calamus chỉ được sử dụng trong các sản phẩm mỹ phẩm dùng ngoài da, nguyên liệu tạo hương.