Đậu nành là nguồn thực phẩm giàu dinh dưỡng. Nó chứa lượng lớn protein thực vật. Đây cũng là nguồn thực vật chung cấp protein cho thực phẩm chay đứng đầu hiện nay. Theo nghiên cứu đậu nành chứa lipid (20%), protein (40%), carbohydrate (35%) và các chất khác (5%).
Peptide đậu nành là dòng nguyên liệu thực phẩm bổ sung, dạng bột, được sản xuất từ hạt đậu nành hoặc protein từ đậu nành bằng phương pháp thủy phân enzyme được cấp bằng sáng chế. Peptide đậu nành có khối lượng phân tử thấp, mạch ngắn từ 2-50 axit amin, dễ hòa tan trong nước, không để lại độ nhớt cao, dễ hấp thu và mang lại nhiều lợi ích sức khỏe
Peptide đậu nành được báo cáo có tác dụng ngăn ngừa ung thư và các bệnh mãn tính khác, có hoạt tính chống lão hóa, chống suy thận, chống béo phì và chống cholesterol. Những chất phân tử nhỏ này cũng có thể ức chế HIV; ngăn ngừa hình thành sỏi mật, chứng mất trí nhớ ở người già và tăng lipid máu; thúc đẩy tác dụng lợi tiểu; ức chế xơ cứng động mạch, giảm táo bón và ngăn ngừa bệnh tim mạch. Bài viết này hãy cùng chúng tôi tìm hiểu những lợi ích sức khỏe của peptide đậu nành với sức khỏe con người.
Chức năng nhận thức
Peptide đậu nành cũng được báo cáo là có tác dụng tích cực như cải thiện chức năng nhận thức, kiểm soát sóng não và kiểm soát chất dẫn truyền thần kinh ở bệnh nhân bị suy giảm nhận thức nhẹ trong một nghiên cứu trên chuột. Kết quả nghiên cứu chứng minh rằng bổ sung peptide đậu nành phòng ngừa suy giảm nhận thức thông qua tác dụng dinh dưỡng thần kinh và chúng đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn ngừa suy giảm nhận thức liên quan đến lão hóa và các bệnh thoái hóa thần kinh, chẳng hạn như bệnh Alzheimer.
Sức khỏe tim mạch
Protein đậu nành được thủy phân bằng thermolysin, năm peptide đậu nành thu được thể hiện hoạt tính ức chế ACE, enzyme chịu trách nhiệm chuyển đổi angiotensin I thành angiotensin II gây co mạch, cũng như vô hiệu hóa bradykinin gây giãn mạch, dẫn đến điều hòa huyết áp.
Bệnh thận mãn tính
Việc tiêu thụ kết hợp đậu nành lên men và axit lactic được chứng minh có thể làm chậm đáng kể sự tiến triển của bệnh thận mãn tính.
- Peptide đậu nành làm giảm đáng kể mức độ protein niệu và creatinine trong máu, mặc dù tốc độ lọc cầu thận tăng thấp hơn.
- Axit lactic ảnh hưởng đến việc kiểm soát năng lượng và tác dụng chống viêm, khi được sử dụng cùng nhau, nó có thể ngăn chặn sự giải phóng cytokine, một trong những đặc điểm bệnh lý thận mãn tính.
Kết quả nghiên cứu trên động vật cũng có kết luận rằng việc kết hợp dùng đậu nành lên men và axit lactic làm giảm các triệu chứng giãn nở ống thận và viêm mô kẽ, do đó ức chế sự tiến triển của bệnh thận mạn tính.
Điều hòa miễn dịch
Một số peptide chức năng được phân lập từ đậu nành chứa các vị trí liên kết đặc hiệu trên các tế bào thực bào máu người và kích thích quá trình thực bào ở đại thực bào người, giúp tăng cường miễn dịch.
Hơn nữa các peptide đậu nành này được cho là có hiệu quả chống viêm, tăng cường miễn dịch thông qua:
- giảm số lượng bạch cầu gây ra tình trạng viêm mạnh
- tăng nồng độ immunoglobulin (Ig) M (IgM), IgG và IgA trong huyết thanh
- giảm nồng độ IL1β và TNF-α
Ung thư
Bảy loại peptide chức năng từ đậu nành, cụ thể là isoflavone, lunasin, lectin, chất ức chế trypsin, saponin và β-sitosterol đã được ghi nhận hiệu có hiệu ứng hiệp đồng, ức chế sự tăng sinh tế bào ung thư vú.
Chống viêm
Có rất ít nghiên cứu tác dụng chống viêm của peptide đậu nành. Một peptide đậu nành được biết có đặc tính chống viêm đó là lunasin. Hợp chất này trong đậu nành chống viêm bằng cách điều chỉnh giảm biểu hiện các yếu tố gây viêm, ức chế cox-2.
Bệnh chuyển hóa
Các peptide đậu nành đã cho thấy tác dụng đối với điều hòa chuyển hóa và các đặc tính sinh lý, chẳng hạn như giảm mức cholesterol và triglyceride, cải thiện chuyển hóa lipid, tác dụng chống béo phì, ức chế tổng hợp chất béo, tác dụng chống tiểu đường. Các peptide này hoạt động bằng cách
- ức chế synthase axit béo (FA) (FAS)
- ức chế quá trình micelle cholesterol tại ruột (như Soystatin từ đậu nành)
- tác động lên các gen liên quan đến chuyển hóa triglyceride làm giảm mức triglyceride (như lactostatin và lunasin từ đậu nành)
- ức chế αamylase, α-glucosidase và tác động lên các gen liên quan đến chuyển hóa glucose làm giảm mức đường huyết
Những tác dụng này cho thấy các peptide từ đậu nành là ứng viên tiềm năng trong các sản phẩm chống béo phì, giảm nguy cơ xơ vữa động mạch, bệnh huyết áp.
Chống lại tia cực tím
Nghiên cứu chứng minh tác dụng bảo vệ da chống lại các bức xạ cực tím B (UVB) của các oligopeptide đậu nành cho thấy:
- chỉ số ban đỏ da ở nhóm chiếu xạ UVB tăng đáng kể so với nhóm đối chứng âm
- chỉ số ban đỏ giảm đáng kể ở nhóm được điều trị bằng oligopeptide đậu nành sau khi chiếu xạ UVB so với nhóm chiếu xạ UVB
- ngày thứ nhất và thứ ba sau khi chiếu xạ UVB, độ ẩm của lớp sừng da giảm đáng kể so với nhóm đối chứng âm tính, nhưng đã xác nhận rằng oligopeptide đậu nành ức chế sự mất nước do bức xạ UVB
Dựa trên những kết quả này có thể khẳng định các oligopeptide đậu nành có thể bảo vệ da người khỏi tổn thương do bức xạ UV gây ra.